>
काठमाडौं। महिलाको जीवनमा मेनोपोज (रजोनिवृत्ति) एउटा स्वाभाविक चरण हो, तर यो परिवर्तनसँगै शरीरमा आउने असर र छालामा देखिने बदलावले धेरैलाई मानसिक र आत्मिक रूपमा असर पुर्याउने गर्छ। नेपाली समाजमा मेनोपोजलाई 'महिनावारी सुक्नु', 'छुई रोकिनु' जस्ता शब्दले बुझाइन्छ। तर महिनावारी बन्द हुनु मात्र यसको लक्षण होइन। यसपछि महिलाको छालामा स्पष्ट रूपमा आउने परिवर्तनहरू पनि उत्तिकै महत्त्वका छन्।
मेनोपोजपछि महिलाको शरीरमा इस्ट्रोजेनको मात्रा घट्न थाल्छ, जसले हार्मोनको असन्तुलन निम्त्याउँछ। यसको असर अनुहारको छालामा प्रत्यक्ष देखिन्छ—छाला पातलो देखिन थाल्छ, लचिलोपन हराउँछ, चाउरी, कालो घेरा, डार्क स्पट्स जस्ता लक्षण देखा पर्छन्। यस्तो परिवर्तनले महिला आफैप्रति असुरक्षित र कमजोर महसुस गर्न थाल्छिन्।
तर वैज्ञानिक आधारमा केही सानातिना बानी र स्किनकेयरमा ध्यान दिएमा मेनोपोजपछिको छाला पनि स्वस्थ र चम्किलो बनाउन सकिन्छ।
सबैभन्दा पहिला महत्त्वपूर्ण कुरा हो—छालालाई सफा राख्ने। दिनमा कम्तीमा दुई पटक सौम्य क्लिन्जरले अनुहार धुनु, अनि घाम र मेकअप प्रयोग गरेपछि तेलयुक्त क्लिन्जर प्रयोग गर्नु आवश्यक हुन्छ। यसले छालामा जम्मा भएको मरेका कोष हटाउन सहयोग गर्छ।
हाइड्रेट राख्नु अर्को अनिवार्य उपाय हो। उमेरसँगै छालाको प्राकृतिक चिल्लोपन कम हुँदै जान्छ, त्यसैले छाला अनुसारको जेल वा क्रीम बेसको मोइस्चराइजर अनिवार्य हुन्छ।
त्यसपछि आउँछ सनस्क्रिनको भूमिका। दैनिक जीवनमा घामको किरणले छालाको कोषहरू नष्ट गर्छन्, जसले गर्दा चाउरीपन र दागधब्बा बढ्छ। त्यसैले SPF भएको सनस्क्रिन दिनमा २–३ पटक प्रयोग गर्नुपर्छ।
४० वर्ष पार गरेपछि शरीरमा कोलेजनको मात्रा घट्न थाल्छ। यसले छालाको चमक र लोचमा प्रभाव पार्छ। त्यसको लागि भिटामिन–सी सिरम वा रेटिनोल प्रयोग गर्न सकिन्छ, जुन एन्टि–एजिङ एजेन्टका रूपमा प्रभावकारी हुन्छन्।
अन्ततः, पूरा निन्द्रा पनि छालाको सौन्दर्यसँग सिधा जोडिएको हुन्छ। मेनोपोजपछिका महिलाले औसतमा ४–५ घण्टा मात्रै सुत्ने गरेको देखिन्छ, जुन पर्याप्त होइन। निन्द्रा नपुग्दा डार्क सर्कल, छालाको सुख्खापन र समयअगावै बुढ्यौली देखिन थाल्छ। त्यसैले ७–८ घण्टाको गहिरो निद्रा अनिवार्य मानिन्छ।
मेनोपोज एकजना महिलाको नयाँ जीवन चरण हो। त्यसलाई आत्मविश्वासको साथ स्वीकार्दै छालाको हेरचाहमा ध्यान दिएर स्वस्थ, उज्यालो र सकारात्मक जीवन बिताउन सकिन्छ। बुढ्यौली रोक्न सकिँदैन, तर यसलाई प्रभावशाली र आत्मसम्मानपूर्ण बनाउने उपाय भने हाम्रो हातमै छ
