काठमाडौं — नेकपा माओवादी केन्द्र निकट अखिल क्रान्तिकारीका विद्यार्थीहरू शुल्क घटाउने माग राखेर त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि)मा २१ दिनदेखि रिले अनशनमा छन्। प्रारम्भमा १९ दिनसम्म उपकुलपति (भीसी) दीपक अर्यालको कार्यकक्ष अगाडि धर्ना बसेका उनीहरू २६ साउनमा प्रहरीसँग झडप भएपछि गेट बाहिर टहरा बनाएर आन्दोलन जारी राखेका छन्।

अखिल क्रान्तिकारी त्रिवि इन्चार्ज ममता जोशीका अनुसार आन्दोलनको कारण चार वटा सेल्फ–सस्टेन कार्यक्रम — अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, द्वन्द्व र शान्ति, सामाजिक कार्य, र लैङ्गिकता सम्बन्धी अध्ययन — विभागमा गाभिएको ९ महिना बितिसक्दा पनि शुल्क घटाइएको छैन। यी कार्यक्रम पहिले निजी संरचना अन्तर्गत सञ्चालन हुन्थे। विभागमा गाभिएपछि शुल्क १३–१८ हजारको स्तरमा ल्याउनुपर्ने विद्यार्थीहरूको माग छ।

हाल त्रिवि प्रशासनका अनुसार तीन विभागको शुल्क ३६ हजार र एकको ३७ हजार रुपैयाँ छ। प्रशासनको तर्कमा यो स्नातकोत्तर स्तरको पढाइका लागि महँगो छैन र २०१२ देखि शुल्क नबढेको हो। साथै, यी विभागका शिक्षक–कर्मचारीको तलब विद्यार्थीको शुल्कबाट नै व्यवस्थापन गर्नुपरेको दाबी गरिएको छ।

विद्यार्थी पक्ष भने अन्य विभागभन्दा शुल्क धेरै भएको र विभागमा गाभिएपछि संरचना, तलब र प्रशासनिक खर्च त्रिविले वहन गर्नुपर्नेमा अडिग छ। उनीहरूको भनाइमा, “अरू विभागजस्तै शुल्क हुनुपर्छ।”

२६ साउनको झडपपछि भीसी कार्यालयभित्र प्रवेशमा रोक लागेपछि विद्यार्थीहरूले गेट बाहिर पानीमा भिज्दै रिले अनशन थालेका छन्। त्रिविले विद्यार्थी कल्याण तथा खेलकुद निर्देशनालयका निर्देशक प्रा. पशुपति अधिकारीको संयोजकत्वमा वार्ता समिति बनाए पनि १९औँ दिनको घटनापछि वार्ता प्रक्रिया अड्किएको छ।

त्रिविका केही प्राध्यापकले दुवै पक्षको तर्क आंशिक रूपमा सही भएको भन्दै मध्यमार्गी समाधान खोज्न सुझाव दिएका छन्। तर, विद्यार्थीहरूको अडान भने स्पष्ट छ — “शुल्क घट्नै पर्छ।”