अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेरि एक विवादास्पद कदम चालेका छन्। उनले शुक्रबार ‘डिपार्टमेन्ट अफ डिफेन्स’ (रक्षा मन्त्रालय) को नाम फेरि पुरानो रूपमा फर्काएर ‘डिपार्टमेन्ट अफ वार’ (युद्ध मन्त्रालय) बनाउन कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गर्ने तयारी गरेका छन्।
उनको भनाइमा, नयाँ नामले अमेरिकी सेनाको शक्ति र कठोरताबारे स्पष्ट सन्देश दिनेछ। तर नाम आधिकारिक रूपमा बदल्न अमेरिकी कांग्रेसबाट कानुन पारित हुनु आवश्यक छ।
१९४९ सम्म अमेरिकामा यो मन्त्रालयलाई ‘वार डिपार्टमेन्ट’ नै भनिन्थ्यो। दोस्रो विश्वयुद्धपछि विश्वलाई अमेरिका युद्ध होइन, शान्ति चाहन्छ भन्ने सन्देश दिन यसको नाम ‘डिपार्टमेन्ट अफ डिफेन्स’ राखिएको थियो। ट्रम्प भने अहिलेको नाम पर्याप्त ‘युद्धमुखी’ नभएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आएका छन्।
स्रोतहरूका अनुसार, आदेशपछि रक्षा मन्त्री पीट हेगसेथलाई औपचारिक रूपमा ‘सेक्रेटरी अफ वार’ भन्ने शीर्षक प्रयोग गर्न सकिनेछ। सार्वजनिक सन्देश, औपचारिक पत्राचार र समारोहहरूमा पनि ‘युद्ध मन्त्रालय’ भन्ने नाम प्रयोग गर्ने बाटो खुलेको छ।
इतिहासविद्हरू भन्छन्—नयाँ नामले अमेरिकाको पुरानो युद्धपरक छविलाई पुनः अगाडि ल्याउने खतरा छ। तर ट्रम्पका समर्थकहरू भने यसले सेनाभित्र ‘योद्धा भाव’ बलियो बनाउने विश्वास गर्छन्।
ट्रम्पले हालै भनेका थिए, “युद्ध मन्त्रालयको ध्वनि बलियो छ। त्यही नामका साथ अमेरिकाले दुईवटा विश्वयुद्ध जितेको छ। म केवल रक्षा मात्र होइन, आक्रमणमा पनि स्पष्ट हुन चाहन्छु।”
यो आदेश लागू भएमा अमेरिकाको आधुनिक सैन्य प्रशासन फेरि दुई सय वर्षअगाडिको नाममा फर्किनेछ। तर कानुनी प्रक्रियाले यो कदमलाई कति अगाडि बढाउँछ भन्ने अहिल्यै भन्न सकिने अवस्था छैन।
>
